|
Województwo kujawsko – pomorskie zajmuje obszar dwóch krain: Kujaw i Pomorza. Pomorze to kraina historyczna na terenie Polski i Niemiec, u ujścia Reknicy, Odry i Wisły do Morza Bałtyckiego. Pomorze obejmuje znaczny obszar w północnej części Rzeczpospolitej i Niemiec. Obejmuje Pomorze Przednie, Rugię, Pobrzeże Szczecińskie, Pobrzeże Koszalińskie, Pobrzeże Gdańskie, Kaszuby i Pojezierze Pomorskie.
Granice regionu opierają się na Reknicy (na zachodzie) i Wiśle (na wschodzie) oraz, od południa, na Noteci. Kujawy natomiast to kraina historyczna położona między górną Notecią, Gopłem a Wisłą. Stolicą Kujaw była Kruszwica, a później Włocławek (po przeniesieniu do niego stolicy biskupstwa w I poł. XII w.). Kujawy należą do obszarów, na których stwierdzono najstarsze w Polsce ślady osadnictwa, co wyrażone jest w postaci licznych stanowisk archeologicznych, sięgających neolitu i okresu kultury łużyckiej. Również Kujawy, wraz z Wielkopolską i Pałukami, w X wieku stanowiły pierwszy ośrodek państwowości polskiej i odgrywały przodującą rolę polityczną, gospodarczą i kulturalną. W województwie kujawsko-pomorskim najstarsze - romańskie zabytki architektury (z XI i XII wieku) występują właśnie na Kujawach. Również pod względem zachowanych i do dziś pielęgnowanych zwyczajów ludowych i obrzędowości (strój, gwara, folklor, obrzędy rodzinne i doroczne) najbardziej reprezentatywnym regionem są Kujawy. Położenie województwa kujawsko-pomorskiego względem regionów fizyczno-geograficznych jest zróżnicowane i tym samym województwo nie stanowi odrębnego regionu naturalnego. Umiejscowione jest ono co prawda w całości w granicach dużej jednostki - podprowincji Pojezierzy Południowobałtyckich, lecz obszar województwa zajmują liczne i odmienne względem siebie makro- i mezoregiony. Najbardziej charakterystyczną cechą obszaru województwa jest położenie w miejscu krzyżowania się ważnych ciągów dolinnych. W układzie równoleżnikowym obszar województwa przecina długa Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka, rozdzielająca Pojezierza Południowobałtyckie na część północną i południową. Fragmentem Pradoliny płynie Wisła, która w okolicach Bydgoszczy-Fordonu zmienia kierunek swojego biegu z zachodniego na północny i przejmowana jest przez Dolinę Fordońską z Basenami Unisławskim i Chełmińskim, a następnie Kotlinę Grudziądzką. Układ następujących kolejno rozszerzeń (kotlin, basenów) doliny Wisły i jej zwężeń jest dla tej doliny bardzo charakterystycznym elementem. Przemierzając województwo w pierwszej kolejności warto udać się do Torunia – miasta Mikołaja Kopernika. Toruń posiada mnóstwo przepięknych zabytków .W 1997 toruńskie stare miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Główne zabytki to kościoły gotyckie: św. św. Janów Chrzciciela i Ewangelisty i pofranciszkański Wniebowzięcia NMP oraz św. Jakuba. Ponadto: Ratusz Staromiejski, mury miejskie, budowane od połowy XIII, ruiny zamku krzyżackiego, barokowe pałace miejskie, Kamienica Pod Gwiazdą, Pomnik Mikołaja Kopernika, Dwór Artusa w Toruniu i wiele wiele innych przepięknych zabytków. Toruń słynie jednak przede wszystkim ze wspaniałego planetarium im. Wł. Dziewulskiego z Obserwatorium Astronomicznym, które posiada największe w Europie środkowej radioteleskopy. Na terenie województwa znajduje się odkryta w 1933 roku prastara osada z przełomu epoki brązu i żelaza – Biskupin. Biskupin to najbardziej znany w Europie środkowej rezerwat archeologiczny. Badania wykopaliskowe rozpoczęły się w 1934 roku. Imponujący był rozmach prowadzonych prac wykopaliskowych, w których stosowano nowoczesne metody badań. W ich wyniku odkryte zostały konstrukcje drewniane osiedla sprzed ponad 2700 lat ( zachowane w znakomitym stanie). Przed wojną Biskupin był nazywany "Polskimi Pompejami". Osada - Osiedle obronne kultury łużyckiej zbudowane zostało na podmokłym półwyspie o powierzchni około 2 hektarów. Cały półwysep miała charakter torfiastej łąki, która w części północnej wznosiła się około 80 cm, a w południowej około 120 cm ponad wody otaczającego go Jeziora Biskupińskiego. Osada podzielona została na trzynaście rzędów chat, z których każda mierzyła 70 - 90 m2. Otaczała je ulica okrężna, biegnąca u podnóża wału. Gród zabezpieczony był również falochronem. Dziś rezerwat w Biskupinie obejmuje teren o powierzchni 24 ha. Nie jest on jedynie pomnikiem przeszłości. Każdego roku odwiedzają go tysiące ludzi, zwłaszcza podczas największego w Europie festiwalu archeologicznego. |