Obszar województwa warmińsko – mazurskiego obejmuje teren dwóch krain: Warmii i Mazur.

   Warmia to kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel.

   Terytorium zamieszkiwane przez Warmów znajdowało się nad Zalewem Wiślanym (Równina Warmińska) i sięgało na południe od Braniewa do Lidzbarka Warmińskiego. Na mocy decyzji papieża Innocentego IV z 1243 r. w kraju podbijanym przez Krzyżaków powstały cztery diecezje: chełmińska, pomezańska, warmińska i sambijska. Diecezja warmińska była około trzykrotnie większa od dominium i obejmowała teren po wielkie jeziora mazurskie na wschodzie i Pregołę na północy.

   Mazury to kraina historyczno-etnograficzna w Polsce północno-wschodniej. Administracyjnie wchodzi w skład województwa warmińsko-mazurskiego, geograficznie jest częścią Pojezierze Mazurskiego. Mieszkańcy Mazur, w odróżnieniu od sąsiedniej Warmii, byli w większości protestantami. Wraz z reformacją narodziła się odrębność krainy - wiara stała się głównym wyznacznikiem ludności zamieszkującej Prusy. Katolicka Warmia do 1772 r. wchodziła w skład Polski, pozostała część kraju przeszła na protestantyzm.

   Region województwa często bywa nazywany "krainą tysiąca jezior", co jednak nie odpowiada prawdzie, bo jezior jest tu znacznie więcej -ok. 4 tysięcy. Największe są Śniardwy (113,8 km2) i Mamry (104,5 km2) w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, najgłębsze -Hańcza (108,5 m) na Pojezierzu Suwalskim, a najdłuższe - Jeziorak (27 km) na Pojezierzu Iławskim. Większość jezior jest połączona rzekami lub sztucznymi kanałami, z których najatrakcyjniejsze pod względem turystycznym są kanały: Augustowski i Elbląski. Popularny jest również szlak Wielkich Jezior Mazurskich (88 km).

   Mazury to raj dla żeglarzy i kajakarzy, a także miłośników ciszy i spacerów po lesie. Rejon porastają puszcze, m.in. Piska i Augustowska, pokryte siecią szlaków pieszych, rowerowych i konnych.

   Krajobraz Mazur jest bardzo urozmaicony. Wyniosłe wzgórza o dużych spadach i kamieniste doliny, rynnowe wydłużenia i rozległe niecki licznych jezior powstały na skutek ruchów lądolodu skandynawskiego, który kilkakrotnie wycofywał się i powracał na ten obszar. Wynikiem jego "niezdecydowania" są wzgórza moreny czołowej, mające kształt wałów równoległych do czoła lodowca. Między wzgórzami moreny czołowej powstawały wąskie i długie jeziora rynnowe. Cofający się bardziej równomiernie lodowiec pozostawiał za sobą równiny i niecki moreny dennej, gdzie powstawały torfowiska, bagna i duże, płytkie jeziora z licznymi półwyspami, wysepkami i zatokami.

   Na terenie Puszczy Piskiej, w Kadzidłowie, znajduje się prywatny park dzikich zwierząt. Na obszarze 60 ha żyją wilki, jelenie, daniele, łosie, tarpany, dziki, miniaturowe kozy, osiołki i bobry. Można poobserwować żubra i bizona, a także ptaki -głuszce, bociany i żurawie. Niektóre zwierzęta chodzą wolno, inne ogląda się w zagrodach i parku małych zwierząt.

   Wybierając się na zwiedzanie Warmii i Mazur warto udać się do miejscowości Mikołajki. Mikołajki, nazywane poetycko "perłą Mazur", leżą w przesmyku między dwoma jeziorami: Mikołajskim i Tałty. To niewielkie miasteczko, liczące zaledwie 4000 mieszkańców, w lecie zamienia się w wielkie i gwarne centrum turystyczne. Oprócz letników można tu spotkać uczestników weekendowych czy jednodniowych wycieczek, w przystani zaś tłoczą się żaglówki. Przez całe lato w Wiosce Żeglarskiej nad Jeziorem Mikołajskim odbywają się różne imprezy, np. Festiwal Piosenki Żeglarskiej -"Szanty w Mikołajkach" oraz wiele prestiżowych regat żeglarskich (m.in. Żeglarskie Mistrzostwa Polski Dziennikarzy).

   Inna uwielbiana przez turystów miejscowość na Mazurach to Giżycko. To 30 – tysięczne miasto leżące na wąskim przesmyku między kompleksem jezior Mamry i Niegocin -okrzyknięto w turystycznych folderach letnią stolicą Polski. Jest w tym sporo racji -latem miasto zamienia się w wielki ośrodek wypoczynkowy i żeglarski. W ostatnich sezonach Giżycko stało się bez wątpienia najbardziej rozrywkową miejscowością na Mazurach. Przez cały lipiec i sierpień nad brzegiem Niegocina odbywają się całonocne Biesiady Mazurskie -dyskoteki, koncerty i przeróżne występy.