|
Pomorze to kraina historyczna na terenie Polski i Niemiec, u ujścia Reknicy, Odry i Wisły do Morza Bałtyckiego. Nazwa regionu wywodzi się od geograficznego położenia regionu. Pomorze obejmuje znaczny obszar w północnej części Rzeczpospolitej i Niemiec. Obejmuje Pomorze Przednie, Rugię, Pobrzeże Szczecińskie, Pobrzeże Koszalińskie, Pobrzeże Gdańskie, Kaszuby i Pojezierze Pomorskie. Granice regionu opierają się na Reknicy (na zachodzie) i Wiśle (na wschodzie) oraz, od południa, na Noteci. Większa część Pomorza znajduje się w granicach Polski, w obrębie województw: zachodniopomorskiego i pomorskiego. Niewielkie fragmenty regionu znajdują się w województwach: wielkopolskim i lubuskim. Po stronie niemieckiej znajduje się Pomorze Przednie.
W średniowieczu region zamieszkiwany był przez słowiańskie plemiona: Pomorzan w części przedodrzańskiej oraz Połabian (Ranów, Wieletów, Obodrzyców i innych) w części zaodrzańskiej. Główne ośrodki znajdowały się w (licząc od wschodu) Gdańsku, Kołobrzegu, Wolinie (potem Szczecinie), Arkonie. Pierwszy swoją władzę nad całym Pomorzem między Wisłą a Odrą rozciągnął najprawdopodobniej Mieszko I. Ponownego podboju dokonywali Kazimierz Odnowiciel oraz Bolesław Krzywousty. Krajobraz Pomorza został ukształtowany przez ostatni lodowiec, który podążał z północy na południe około 10 tys. lat temu. Na Pomorzu dominuje krajobraz morenowy, a więc występują tu liczne naturalne jeziora. Charakterystyczną cechą regionu są krótkie, uchodzące bezpośrednio do morza rzeki, jak Rega, Słupia, Łeba czy Piana, oraz duże, płytkie jeziora przybrzeżne, jak Łebsko i Gardno. Całe Pomorze leży w zlewisku Morza Bałtyckiego. Na rzekach, głównie na Słupi znajdują się zbiorniki retencyjne. Największe z nich to Strzegomino i Głębokie. Do celów energetycznych wykorzystano również jeziora naturalne: Kwiecko koło Żydowa oraz Żarnowieckie. Woda z tych zbiorników zasila elektrownie szczytowo-pompowe. Na terenie Pomorza znajduje się przepiękny Słowiński Park Narodowy. Wydmy w Słowińskim Parku Narodowym to największy obszar wędrującego piasku w Europie Środkowej i jeden z najbardziej rozległych na całym kontynencie. Najbardziej aktywne wydmy przesuwają się w kierunku południowo-wschodnim z prędkością dochodzącą do 10 m na rok (przeciętnie 4,7 m rocznie). Ruchu tego nic nie jest w stanie zatrzymać. Zasypane lasy umierają, a gdy fala piasku przemieści się dalej, na powierzchni wyłaniają się sterczące kikuty drzew. Najpiękniejsze miasto, a raczej miasta województwa pomorskiego to niewątpliwie trójmiasto: Gdańsk, Gdynia, Sopot. Liczący tysiąc lat Gdańsk to jedno z najstarszych i najpiękniejszych polskich miast. Niektórzy twierdzą, że najpiękniejsze. Noblista Günter Grass twierdzi, że wielkość Gdańska tkwi w jego wielonarodowości. Gdańsk stanowi jeden z najcenniejszych zespołów zabytkowych w Polsce. Najważniejsze zabytki Gdańska znajdują się na Głównym Mieście (Ratusz Głównego Miasta, Dwór Artusa, Dom Uphagenów) i Starym Mieście (Wielki Młyn, Ratusz Starego Miasta, kościół św. Katarzyny), główne znajdują się wzdłuż Drogi Królewskiej reprezentacyjnej ulicy Gdańska - Długiej. Na Głównym Mieście znajduje się również Bazylika Mariacka największa budowla średniowieczna z cegły w Europie. Do ważnych miejsc w Gdańsku należy również Westerplatte, Twierdza Wisłoujście oraz Oliwa, gdzie znajduje się zespół katedralny. Przebywając w tym uroczym mieście konieczne należy także zobaczyć fontannę Neptuna – najbardziej wyrazisty symbol miasta. Sopot natomiast warto zwiedzić chociażby ze względu na to, aby przespacerować się po najdłuższym w Europie drewnianym molo. Warto pojechać tam w sierpniu, gdyż właśnie wtedy odbywa się tam słynny Sopot Festival. Przemierzając województwo Pomorskie z całą pewnością należy udać się na Hel – miasto położone na cyplu Mierzei Helskiej. Główne atrakcje Helu to piękne piaszczyste plaże - w tym od 2004 roku odcinek plaży morskiej strzeżonej - jako jedynej w Polsce - przez zespoły ratowników z psami rasy nowofundland i landseer, Muzeum Rybołówstwa Morskiego z wieżą widokową, zabytkowe chaty kaszubskie, fokarium Stacji Morskiej Uniwersytetu Gdańskiego, stacja końcowa kolei biegnącej przez mierzeję z Władysławowa, latarnia morska, port rybacki, liczne zabytki militarne. Kamienne umocnienia falochronów i zatopione wokół wraki stanowią atrakcję dla płetwonurków. Na koniec podróży po Pomorzu warto udać się do Malborka. Malbork to miasto, które słynie przede wszystkim z pięknego zamku wielkich mistrzów krzyżackich. Z zamkiem tym związana jest też praktycznie cała historia miasta. W 1286 osada powstała przy zamku otrzymała prawa miejskie. W latach 1309-1457 Malbork był siedzibą Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego i stolicą państwa zakonnego. Zamek to dziś największa gotycka twierdza w Europie. Składa się z trzech zamków i obejmuje ponad 20 ha obwarowań. Całą budowlę otaczają najeżone basztami mury obwodowe i fosa. Do zachodniego skrzydła przylega pałac - perła gotyckiej architektury. Zamek wysoki ma cztery skrzydła, wspaniałe dwupoziomowe krużganki i ponure lochy. Można zwiedzić krzyżacką kuchnię zastawioną dębowymi stołami, z ogromnym piecem i windą, którą posyłano posiłki na górne piętro, jadalnię, sypialnię i salę rycerską, a nawet oryginalną toaletę. Zamek niski, a właściwie przedzamcze z pasem umocnień, wozowniami, spichlerzami, długimi murami i szeroką fosą to miejsce idealne na romantyczny spacer. Jest mało uczęszczane, porośnięte gęstą murawą i bujnymi zaroślami. |