|
Obszar dzisiejszego województwa nie pokrywa się w całości z kraina Podlasie. Podlasie zajmuje w tym województwie jedynie 36%; 35% województwa zajmuje Pojaćwieska Suwalszczyzna, 20% Mazowsze ziemia łomżyńska, 7% Polesie, 1% Ruś Czarna. Podlaskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym w Polsce pod względem etnicznym i kulturowym. Od stuleci sąsiadują tu różne narodowości i wyznania: Poza ludnością polską mieszkają tu Litwini (ok. 6 tys.), Tatarzy (ok. 0,5 tys.), Żydzi, Białorusini (ok. 48 tyś), Rosjanie, Ukraińcy i Romowie.
Kraina Podlasie to kraina zamieszkiwana przez Podlasian. Etymologia wskazuje na źródłosłów ruski (pod Lachami), co może wiązać się z przynależnością ziem drohickich do Rusi we wczesnym średniowieczu, lub też oznaczać, że Podlasie znajdowało się pod władzą Lachów czyli Polaków. Do obecnej chwili nie stwierdzono czy teren Podlasia we wczesnym średniowieczu znajdował się w sferze wpływów zachodniej czy wschodniej Słowiańszczyzny. Prawdopodobnie obie te grupy wzajemnie się na terenie Podlasia przenikały. Województwo podlaskie znajduje się na terenie Niziny Podlaskiej, Pojezierza Suwalskiego i Niziny Mazowieckiej. W rozległych lasach i puszczach (Puszcza Białowieska, Augustowska, Knyszyńska, Zielona), z których niektóre jako jedyne w Europie zachowały swój pierwotny charakter, można spotkać bogactwo unikatowej fauny i flory. Szata roślinna regionu jest niezwykle bogata i urozmaicona, co sprzyja bogactwu świata zwierząt. Spotkać tu można łosie, wilki, rysie i żubry żyjące w Puszczy Białowieskiej i Knyszyńskiej. Ochroną prawną objęto blisko 40% powierzchni województwa. Szczególnym uznaniem cieszą się 4 podlaskie parki narodowe - najstarszy w Polsce Białowieski Park Narodowy, a także o największej powierzchni czyli Biebrzański Park Narodowy. Dwa pozostałe parki narodowe to wigierski i narwiański. Krajobraz urozmaicony, ukształtowany na północy podczas zlodowacenia bałtyckiego, na pozostałym obszarze podczas zlodowacenia środkowopolskiego. Najwyższe wzniesienia na północy to Rowejska Góra (298 m n.p.m.), gdzie dominuje krajobraz pagórkowaty pojezierny. Pojezierza: Zachodniosuwalskie, Wschodniosuwalskie, Ełckie) oraz sandrowy pojezierny (Równina Augustowska); w środkowej i południowej części przeważają równiny peryglacjalne (wysoczyzny: Kolneńska, Białostocka, Wysokomazowiecka, Drohiczyńska, Wzgórza Sokólskie, Międzyrzecze Łomżyńskie, Równina Bielska), urozmaicone wcinającymi się w nie kotlinami i dolinami rzek, na zachodzie leży skraj sandrowej Równiny Kurpiowskiej. Na powierzchni przeważają piaski, żwiry, gliny morenowe, a w dolinach i kotlinach rzek iły, piaski i torfy rzeczne. Klimat w porównaniu z innymi rejonami Polski jest bardziej surowy, a Suwałki, są nazywane "polskim biegunem zimna". Na terenie województwa podlaskiego znajduje się przepiękne miasto – Augustów. Według legendy Augustów zawdzięcza swoje powstanie pierwszej schadzce Zygmunta Augusta i Barbary Radziwiłłówny, dla upamiętnienia której król założył w jej miejscu miasto. Czy tak było naprawdę, tego zapewne nigdy się nie dowiemy ale jedno jest pewne, Augustów jest największym ośrodkiem turystycznym i wypoczynkowym na obszarze Puszczy Augustowskiej, ponadto to także miejscowość uzdrowiskowa. Czynnikiem leczniczym są oleje eteryczne i fitocydy wydzielane przez drzewa iglaste - działają one bakteriobójczo, normalizując ciśnienie tętnicze krwi i rytm serca, wpływają korzystnie na drogi oddechowe. W Augustowie leczy się choroby układu krążenia, reumatologiczne, schorzenia narządów ruchu. Najważniejszym zabytkiem Augustowa jest Kanał Augustowski, warto też odwiedzić cmentarz parafialny, gdzie znajdują się nagrobki z 1800 r. Najstarszym zachowanym budynkiem jest kamienica Zygmunta Augusta z 1800 roku usytuowana przy rynku - w grudniu 1812 roku mieszkał w niej Napoleon Bonaparte. Będąc na Podlasiu warto zajechać do Suwałk – miasta, które uważane jest za najzimniejsze w Polsce. Obszar Suwałk znajduje się pod przeważającym wpływem arktycznych i kontynentalnych mas powietrza. Właśnie za sprawą arktycznych wpływów region ten jest zaliczany do najzimniejszych (poza górami) obszarów Polski, a w pobliżu miejscowości Wiżajny znajduje się polski biegun zimna (rekordowo nawet poniżej -40°C). |