|
Małopolska to historyczna kraina Polski, obejmująca południową i południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły. Rozciąga się od Karpat na południu, po Pilicę i poza Wieprz na północy. Graniczy na zachodzie ze Śląskiem, Sieradzkiem i Łęczyckiem, na północy - z Mazowszem i Podlasiem, na wschodzie - ziemiami ruskimi.
Stolicą całego regionu jest Kraków , który jest też stolicą województwa.Na terenie Małopolski jedno z zachodniosłowiańskich plemion, mianowicie Wiślanie, stworzyło silny organizm państwowy, który przetrwał do czasów włączenia go w skład państwa Polan, co nastąpiło w X wieku. Najważniejszym grodem był Kraków. Wiślanie zostali schrystianizowani przez Państwo Wielkomorawskie już w IX wieku.W roku 1038 Polskę najechał czeski książę Brzetysław I. Zajął i ograbił Wielkopolskę, Śląsk i Małopolskę, zdewastował także Gniezno. Jednym z ważnych niezniszczonych ośrodków ówczesnej Polski był Kraków, gdzie, po zwycięstwie nad Brzetysławem, Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoją siedzibę.Nazwa Małopolska (łac. Polonia Minor - Młodsza Polska) powstała w XIV-XV wieku jako przeciwstawienie Wielkopolski. Przyroda Małopolski kojarzy się przede wszystkim z górami - przez południową część regionu przebiega łańcuch Karpat. Ciągną się one mocno wygiętym łukiem o długości 2600 km pomiędzy dwoma fragmentami doliny Dunaju, od okolic Bratysławy na Słowacji przez Polskę i Ukrainę do Rumunii. W obrębie Małopolski wznoszą się szczyty Karpat Zachodnich. Kuszą turystów piękną, dziką przyrodą. Dojazd i baza noclegowa są dobrze przygotowane, szlaki są zagospodarowane i gościnne, ale po wkroczeniu na nie cywilizację zostawia się za sobą. Potrzebny jest plecak z prowiantem, dobre buty, odrobina odwagi i można wyjść na spotkanie z prawdziwą, nieskażoną ludzką działalnością naturą. Ale przyroda Małopolski to nie tylko góry. Wyżyna Małopolska, a szczególnie stanowiąca jej część Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, zbudowana z wapieni jurajskich, może się poszczycić niezwykle efektownymi formami krasowymi. Są tu dwa Parki Narodowe - Ojcowski i Świętokrzyski. Na sporej części Jury Krakowsko-Częstochowskiej powstał Zespół Parków Krajobrazowych Orlich Gniazd - ruin zamków obronnych z czasów Kazimierza Wielkiego (XIV w.). Część Wyżyny Małopolskiej stanowi również Wyżyna Kielecko-Sandomierska z Górami Świętokrzyskimi - jednymi z najstarszych gór w Europie. Niewysokie (najwyższe wzniesienie, Łysica - 612 m n.p.m.), długie pasma o łagodnej linii grzbietowej liczą sobie 650 mln lat. Najwyższe pasmo całych Karpat, przez mieszkańców nizin uważane za jedyne "prawdziwe" góry w Polsce to Tatry. Tatry mają do zaoferowania naprawdę wiele. Są to jedyne polskie góry typu alpejskiego. Wiodą przez nie malownicze szlaki z przepięknymi widokami. Zimą wiele stoków zamienia się w trasy narciarskie. Tatry nazywane są miniaturą Alp, gdyż na niezbyt dużej powierzchni zobaczyć można wszystkie typy krajobrazu wysokogórskiego. Atrakcją na skalę europejską jest mrożący krew w żyłach spływ Dunajcem przez Pieniny. Główną atrakcją turystyczną Małopolski jest niewątpliwie dawna stolica Polski – Kraków. Nowoczesnej, gwarnej Warszawie mieszkańcy Krakowa przeciwstawiają urok starych, cichych, brukowanych uliczek, niezliczonych zabytków, którymi można by śmiało obdzielić kilka miast, wspaniałych muzeów i knajpek, niepowtarzalnej atmosfery spokoju i magii. Kraków, w odróżnieniu od Warszawy, nie został zniszczony w czasie II wojny światowej. W całości zachowała się historyczna zabudowa (niektóre budowle, np. maleńki kościółek św. Wojciecha na Rynku Głównym czy kościół św. Andrzeja przy ulicy Grodzkiej pochodzą z czasów wczesnego średniowiecza - X-XI w.). Miasto ma dwie największe atrakcje: Wawel z wielkim zamkiem - siedzibą polskich królów i Rynek Główny, otoczone starymi kamienicami serce miasta, w którym skupia się kulturalne i towarzyskie życie krakowian. Wawel i krakowskie Stare Miasto znalazły się na stworzonej w 1978 r. pierwszej Liście Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. To prestiżowe wyróżnienie otrzymało wówczas tylko 12 najcenniejszych obiektów w świecie. Najbardziej znane budowle Rynku to Kościół Mariacki i Sukiennice. Kościół, gotycka bazylika z XIII-XV w., w przepięknym wnętrzu kryje prawdziwy skarb - największy i jeden z najpiękniejszych średniowiecznych ołtarzy w Europie, autorstwa Wita Stwosza. Zaś mierzące 108 m długości Sukiennice są najbardziej, obok Wawelu i Kościoła Mariackiego, znanym symbolem architektonicznym Krakowa. Zakopane – drugie po Krakowie najpopularniejsze miasto Małopolski to przepiękna miejscowość położona w Tatrach. Centralną ulicą Zakopanego są Krupówki. Przez cały rok kłębi się tu kolorowy, różnojęzyczny tłum. Pełno jest sklepów, restauracji, kawiarni i pubów, na stoiskach sprzedawane są pamiątki i oscypki - pyszne małe serki z owczego mleka. Położenie i zabudowa miasta sprawia, że nie z każdego miejsca można podziwiać góry. Przemierzając Małopolskę warto także zwiedzić Częstochowę, w której znajduje się wspaniały XIV-wieczny zespół kościelno-klasztorny oo. Paulinów na Jasnej Górze, a w nim słynący z cudów obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Godny obejrzenia jest też Oświęcim – miejsce masowego ludobójstwa. Do muzeum w Oświęcimiu nie powinno się przywozić dzieci. Obóz robi wstrząsające wrażenie. Młodzież i dorośli powinni jednak odwiedzić Oświęcim chociaż raz w życiu, by z bliska obejrzeć świadectwo największego masowego mordu w dziejach ludzkości. Obóz został utworzony przez hitlerowców w 1940 r. na przedmieściach miasta Oświęcimia, które podobnie jak i inne tereny Polski, było okupowane przez Niemców w czasie II wojny światowej. Nie tak daleko od Oświęcimia warto udać się do Wieliczki, bo zobaczyć tam przepiękną kopalnię soli, najsłynniejszą na świecie. Kopalnia ta została wpisana zarówno na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO (w 1978 r.), jak i uznana za Pomnik Historii (w 1994 r.). Na koniec podróży konieczne trzeba przyjechać do Wadowic – miasta Karola Wojtyły. To tam przyszedł na świat Papież Polak. Tam też znajduje się muzeum jemu poświęcone, w którym znajdują się zdjęcia i eksponaty z dzieciństwa tego najsłynniejszego Polaka w historii. |